شیراز

تنها مفهوم بهار را در این شهر می توان فهمید در عطر شکوفه های درختان باغ های قصر دشت ،چمران و معالی آباد .در کنار تاکستان های دراک هر چند که  مرده اند هر چند که غول های بتونی جایشان رویده اند  بهار را در کنار  حافظ عشق می توان فهمید در جوار سعدی سخن پرور در بلندای  باباکوهی ان جا که نسیم مست کننده می وزد آن جای که تو رو از خود بی خود می کند در باغ های  پردیس صفت شیراز  می توان مفهموم نوروز را فهمید  ....

نوروز خجسته باد

  ابوالمغیث عبدالله بن احمد بن ابی طاهر مشهور به حسین بن منصور حلاج، در ۲۴۴ هجری در روستای تور در شمال خاوری بیضای(انشان باستانی) در استان پارس دیده به  جهان گشود . او از عارفان ایران در سدهٔ سوم و دهه اول قرن چهارم هجری وشاید بتوان گفت معروف ترین عارف است.
برای وی کنیه‌های دیگری نیز چون «ابو عماره»، «ابو محمد» و «ابو مسعود» نیز آورده‌اند.

اهل فارس او را ابوعبدالله الزاهد، اهل خراسان ابوالمهر، اهل خوزستان حلاج الاسرار، در بغداد مصطلم، در بصره مخبر. اهل هند ابوالمغیث و اهل چین او را ابوالمعین می‌خواندند.

برای لقب او، «حلاج»، سه توجیه آورده‌اند:

پدرش پیشه حلاجی(پنبه زنی ) داشته است.
نیکو سخن می‌گفته و اسرار را حلاجی می‌کرده است.
معجزه‌ای در همین زمینه از خود نشان دادهاست. از کنار یک انبار پنبه می‌گذشت اشاره کرد و دانه از پنبه بیرون.
پدر حلاج همیشه در حال سفر در مناطق پنبه خیز و دارای صنعت نساجی مشغول بود . در این سفرهای همیشگی پدر حلاج ،حسین پسرش را همراه خود می برد ، به همین خاطر حسین منصور، با زبان تازی آشنایی کامل یافت.بعد از مدتی حلاج در دارالحفاظ واسط به کار فراگرفتن علوم مقدماتی پرداخته و تا سن دوازده سالگی قرآن را از بر کرد و سپس در پی فهم قرآن ترک خانواده و خانمان گفته و مرید سهل بن عبدالله تستری(شوشتری) شده است و سهل تستری به او اربعین کلیم الله (چله نشستن بر طریق موسی پیغمبر) را آموخته است.
حلاج از آنجا به بصره رفته و در بصره در مدرسه حسن بصری شاگردی کرده و از دست ابوعبدالله عمرو بن عثمان مکی خرقه تصوف پوشیده و به طریقت مأذون گردیده است.
حسین در آنجا دختر ابویعقوب اقطع بصری را به زنی گرفت و چون عمروبن عثمان مکی با این وصلت موافقت نداشت گاه به گاه بین عمرو مکی و اقطع بصری اختلاف می بود. جنید بغدادی(نهاوندی) به حلاج پند میداد که شکیبا باشد. حلاج به اطاعت جنید چندی طاقت آورد و شکیبائی کرد تا اینکه سرانجام به تنگ آمد و به مکه رفت
حلاج در سال 270 هجری به سن بیست و شش سالگی برای انجام فریضه حج نخستین بار به مکه رفت و بعد از ان در مراجعت از مکه به اهواز رفت به اندرز دادن مردم پرداخت و با صوفیان ظاهری به مخالفت برخاست و خرقه صوفیانه را از سر برکشید و به خاک انداخت و گفت که این  همه نشان تعلق و عادت است
حلاج از آنجا به خراسان رفت و پنج سال در آن دیار ماند، پس از پنج سال اقامت در خاور ایران به اهواز بازگشت و از اهواز به بغداد رفت، و از بغداد برای بار دوم با چهارصد مرید، بار سفر مکه را ببست و دومین حج را نیز گذراند، در این سفر بود که بر او تهمت نیرنگ و شعبده بستند
پس از این سفر به قصد جهانگردی و سیاحت به هندوستان و ماوراءالنهر رفت تا پیروان مانی و بودا را ملاقات کند، در هندوستان از کناره رود سند و ملتان به کشمیر رفت، و در آنجا به کاروانیان اهوازی که پارچه های زربفت طراز و تستر را به چین میبردند و کاغذ چین را به بغداد می آوردند، همراه شد و تا تورقان چین، یکی از مراکز مانویت، پیش رفت. سپس به بغداد بازگشت و از آنجا برای سومین و آخرین بار به مکه رفت
چون از مکه به بغداد برگشت،در حالت سکر عرفانی واژه معروف خود را بر سر زبان اورد(انا الحق)  که تعبیر به ادعای خدائی کرده اند،در شورش بغداد به سال 296 هجری حلاج متهم شد و از بغداد به اهواز رفت و در آنجا سه سال پنهانی می زیست. سرانجام او را یافتند و به بغدادش بردند و نخست به اتهام قرمطی(فرقی از اسماعیلیان) بودن به مدت هشت سال به زندان انداختند.در آخر (ابوعمرو حمادی) قاضی بزرگ خون حلاج را حلال دانست و ابومحمد حامدبن عباس وزیر خلیفه المقتدر، به استناد گفتار ابوعمرو، حکم قتل او را از المقتدر گرفت و عاقبت به سال 309 هجری نزدیک نوروز، هفت روز مانده به آخر ماه ذی القعده، او را سنگسار کردند ولی جان نسپرد او همچنان به گفتن انا الحق سرگرم بود سپس او را مثله کردند لیکن باز هم دکر می گفت تا زبانش را ببریدند  و او را کشتند بعد از مرگ حلاج  اسمان بغداد بگرفت و رود دجله بالا امد و تا زمانی که بنا بر وصیتش خاکسترش را در رود نریختند رود ارام نگرفت. 

باغ جهان نما باغ جهان نما در شمالشرقی شیراز واقع شده‌است. این باغ همچون سه باغ مشهور دیگر یعنی باغ ارم، باغ دلگشا و باغ تخت در دوره آل مظفر و آل اینجو (قرن هشتم هجری قمری) یعنی قبل از یورش تیمور گورکانی به شیراز در نهایت آبادانی بوده‌است. ابن عربشاه مورخ دوره تیموری در کتاب عجایب المقدور آنرا زینت الدنیا نامیده‌است. باغ جهان نما در هنگام اقامت تیمور گورکانی در شیراز، همچون سایر باغهای نامدار آن دوره مورد توجه وی واقع شده بطوریکه همانند آنرا در اطراف سمرقند که موطن او بوده احداث و آنرا جهان نما نامیده‌است.

این باغ در دوره صفویه نیز آباد و قابل اهمیت بوده‌است. شارون و تاورنیه جهانگردان فرانسوی که در دوره صفویه شیراز را دیده‌اند، خیابان زیبایی توصیف کرده‌اند که از تنگ الله اکبر تا بقعه میر علی بن حمزه که محل خیابان حافظ کنونی است ادامه داشته و در دو طرف آن باغهای زیبا و آبادی وجود داشته‌است.

کریم خان زند در سال ۱۱۸۵ هجری قمری این باغ را که در زمینهای مقابل جعفرآباد و مصلی قرار داشته حصار کشید و عمارت کوشک را در وسط آن ساخت و در اطراف عمارت خیابان کشیهای زیبا و درختکاری مفصلی بعمل اورد. طرح و اسلوب این باغ را کریمخان نظیر باغ نظر در داخل دارای چهار خیابان و اطراف چهار حوض دو بزرگ و دو کوچک ساخته‌است. در ضلع جنوبی بقایای آبنمایی به چشم می‌خورد که فواره آن هنوز پابرجاست. این آبنما از جلوی ضلع جنوبی آغاز می‌شود و به حوضی در جلوی بنایی که در دوره قاجاریه و در انتهای ضلع جنوبی احداث گردیده منتهی می‌شود که اخیراً مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است.

باغ جهان نما در سال ۱۳۸۳ توسط شهرداری شیراز و با همکاری اداره کل میراث فرهنگی استان فارس احیا و مورد بهره برداری قرار گرفت

منبع سایت وکی پدیا

مهمانپذیرها و مهمانسراهای شیراز

نام تعداد تخت تلفن نمابر آدرس 22 بهمن 43 2242070 - شیراز - خیابان لطفعلی خان زند - نرسیده به فلکه مصدق آبادان 45 2227537 - شیراز - خیابان طالقانی آرامش 50 2240703 - شیراز - خیابان سعدی آزادی 25 2223045 - شیراز - خیابان حضرتی - بازار زرگرها آسیا 60 2224264 - شیراز -خیابان تختی آل اشرف 68 2244924 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان تیموری ابوذر 40 2245962 - شیراز - چهارراه مشیر -اول قاآنی کهنه احمدی 35 7294173 - شیراز - خیابان حضرتی اردیبهشت 50 2227351 - شیراز - خیابان لطفعلی خان زند - سه راه طالقانی - جنب مسجد ضراب بیگ ارم 70 2222203 - شیراز - چهارراه پیروزی - پاساژ امام خمینی اروند رود 104 2242041 - شیراز - فلکه شهرداری - خیابان دهنادی استقلال 50 2227728 2225383 شیراز - فلکه شهرداری - خ دهنا اسعدی 110 2249258 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی اسلامی 50 7393018 - شیراز - خیابان حضرتی - پاساژ بلور و چینی اصفهان 91 2225434 - شیراز - فلکه شهرداری -ابتدای خیابان پیروزی اعتماد 48 2245864 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی اقبال نو 51 2335153 - شیراز - چهارراه مشیر - اول قاآنی کهنه البرز 54 2227835 - شیراز - خیابان زند - میدان مولا - اول زیر گذر امید 55 2228614 44529 شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی امیر کبیر 45 2355431 - شیراز - خیابان زند روبروی رودکی امین 30 - - شیراز -خیابان تختی - روبروی بانک سپه انتظار 45 2245717 - شیراز -خیابان فردوسی - کوچه مدرسه شهید باقری انوری 69 2338041 09117110649 شیراز -خیابان زند - ابتدای خ انوری انوشیروان 43 8211188 - شیراز - میدان فرودگاه ایرا پارس 50 2224734 - شیراز - خیابان تختی - جنب بانک ملت ایران 56 2223765 8215182 شیراز - چهارراه زند جنب بانک تجارت ایران زمین 64 2226965 - شیراز - خیابان طالقانی بابا طاهر 66 2227705 2249257 شیراز -خیابان تختی - نرسیده به دروازه اصفهان باباکوهی 33 2223275 - شیراز - خیابان تختی - چهارراه راهنمایی بردستان 53 2229451 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان تیموری بنادر 54 2226211 2241057 شیراز - دروازه اصفهان - خیابان حافظ - جنب پل علی بن حمزه بنفشه 80 22240283 - شیراز - چهارراه مشیر - اول توحید بهارستان 30 7282002 - شیراز - خیابان حضرتی - شاهزاده قاسم بو علی 45 7292887 - شیراز - خیابان حضرتی - کوچه خانقاه بوشهر 38 2224221 - شیراز - چهارراه مشیر - اول توحید پاسارگاد 72 2244919 - شیراز - چهارراه زند جنب کفش ملی پردیس 75 7318608 - شیراز - ضلع غربی ترمینال شهید کاراندیش پیام 63 2227994 - شیراز - خیابان 22 بهمن تخت جمشید 45 2351124 2330981 شیراز - خیابان زند -پاساژکسرائیان تخت طاووس 76 2224541 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان فردوسی تنگستان 134 2222627 - شیراز - چهارراه پیروزی - پاساژ تنگستان تهران 65 2224747 - شیراز - خیابان تختی - روبروی دبستان جاوید توحید 30 2224117 - شیراز - چهارراه مشیر - خیابان توحید جاویدان 100 2226286 2229354 شیراز - خیابان تختی - کوچه جاوید جم 59 2332708 - شیراز -خیابان زند- خ انوری روبروی اهلی جنت 80 2224524 2242670 شیراز - خیابان 22 بهمن - کوچه چاپارخانه جوادیه 37 8202565 - شیراز -دروازه کازرون -اول فخر آباد چهار باغ 75 2221314 - شیراز -دروازه خیابان بازار نو - کوچه روشن چهارفصل 54 2223600 2245357 شیراز - خیابان توحید چهل ستون 67 2221183 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان بازار نو - کوچه گلدانی حاتم 80 2223912 - شیراز - خیابان فردوسی - کوچه مدرسه شهید باقری حامد 60 2228358 2220596 شیراز - خیابان فردوسی - کوچه مدرسه شهید باقری حضرتی 42 2240127 - شیراز - سه راه احمدی - خیابان حضرتی حیدری 46 2223375 - شیراز - خیابان لطفعلی خان زند -نرسیده به فلکه مصدق خلیج فارس 5757 2222729 - شیراز -چهارراه مشیر -اول قاآنی کهنه خورشید طلایی 44 2245812 - شیراز - روبروی درب اصلی ترمینال کاراندیش خیام 80 2248241 2228586 شیراز -خیابان تختی - جنب هتل ارگ دریا 80 2221778 - شیراز - فلکه شهرداری - ابتدای خیابان پیروزی - روبروی بانک تجارت دشتی 80 2244389 - شیراز - چهارراه پیروزی - مقابل بانک ملی دلگشا 80 2224501 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی رامسر 83 2244923 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی رحمانیان 41 2226464 - شیراز - خیابان فردوسی - کوچه روستائیان رسالت 70 2228676 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی رضا 50 2224011 - شیراز - سه راه احمدی - خیابان حضرتی رضوان 51 2222581 2224278 شیراز - خیابان 22 بهمن روشن 50 2221521 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان بازار نو - کوچه روشن زند 61 2222949 09137135379 شیراز - فلکه شهرداری - خ دهنادی زیبا 75 2225120 - شیراز - سه راه طالقانی - پاساژ کویتی نو ساحل 64 2333193 - شیراز - چهارراه مشیر سپاهان 45 2225476 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی سپید 80 2221295 8306113 شیراز - فلکه شهرداری - خیابان نمازی سجاد 82 22246632 2246643 شیراز - خیابان تختی - روبروی مسجد توکلی سروش 94 2332185 - شیراز - لطفعلی خان زند - جنب سینما قیام سعادت 40 2227915 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی سعدی 73 2225126 2222887 شیراز - فلکه شهرداری -خیابان پیروزی سعید 96 2223832 - شیراز - چهارراه پیروزی سهیل 100 2244313 2229342 شیراز - دروازه اصفهان - خیابان بازار نو سیاوشی 45 7291477 - شیراز - خیابان قاآنی کهنه پاساژ سیروس 120 2223646 - شیراز - خیابان 22 بهمن شفق 42 2220453 - شیراز - خیابان لطفعلی خان زند - سه راه احمدی شناسا 65 8214162 - شیراز - بولوار امیر کبیر - روبروی شرکت نفت شهرزاد 103 2226356 - شیراز - خهیابان توحید - پاساژ دشتی شهرضا 26 7291302 - شیراز - خیابان حضرتی شهسوار 84 2225121 2228175 شیراز - دروازه اصفهان - خ تختی شکوفه 90 2221257 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی شکوه 84 2228854 - شیراز - سه راه مدبر - کوچه شماره 1 شیراز 41 2227535 2226942 شیراز - خیابان 22 بهمن - روبروی مخابرات صاحب 65 7292514 - شیراز - خیابان حضرتی -پاساژبلور و چینی صفا 122 2223369 2244782 شیراز - خیابان فردوسی - کوچه روستائیان صفاهان شهاب 116 2226312-14 - شیراز -خیابان تختی بالاتر از چهارراه راهنمایی طوس 66 2247261 - شیراز - ابتدای خیابان رودکی عدالت 55 2240588 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان فردوسی عماد 84 2228855 - شیراز - خیابان 22 بهمن - کوچه مدرسه شهید کاراندیش فتح 84 2226944 2224594 شیراز - خیابان فردوسی - کوچه نرسیده به چهارراه هجرت فردوسی 55 2339260 2332794 شیراز- خیابان زند - روبروی کاخ نور فروردین 57 8214032 - شیراز - میدان فرودگاه فیروز 60 2224459 - شیراز - دروازه اصفهان - جنب حمام یزدانی قائم 60 2226686 - شیراز - خیابان تختی - جنب باسکول قدس 32 7293212 - شیراز - خیابان حضرتی قیام 60 2243574 2226615 شیراز - فلکه شهرداری - ابتدای خیابان پیروزی - روبروی دبیرستان نمازی گل و بلبل 38 2221750 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی گلستان 94 2225676 - شیراز -چهارراه مشیر -اول قاآنی کهنه گلشن 50 2227826 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان تیموری گله داری 65 2240673 - شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی گلها 55 2332729 09117119526 شیراز -خیابان زند - بین انوری و خیام گیتی 65 2224286 - شیراز - دروازه اصفهان - اول خ فردوسی لارستان 64 2226631 - شیراز -خیابان تختی نرسیده به دروازه اصفهان ماه 130 2225608 - شیراز - خیابان فردوسی - کوچه روستائیان محمدی 46 2220296 - شیراز - خیابان لطفعلی خان زند - نرسیده به فلکه مصدق محمدیه 60 8206146 - شیراز - میدان فرودگاه مختاری 60 7292792 - شیراز - خیابان حضرتی - کوچه افشار مرمر 54 2332895 - شیراز - خیابان نادر - چهارراه گمرک معصومی 32 2228124 - شیراز -خیابان تختی -روبروی بانک ملت ملت 94 2350784 - شیراز - خیابان توحید - پاساژ فکری مهدی 50 2225595 - شیراز - سه راه نمازی - خیابان لطفعلی خان زند - پاساژ بندر میلاد 62 2224390 - شیراز - روبروی شاهچراغ (ع)-اول خیابان شهید دستغیب ناز 65 226808 - شیراز - دروازه اصفهان - خیابان بازار نو نصر 60 2350121 - شیراز - بین پارامونت و چهارراه خیرات نقش جهان 56 2222756 - شیراز - خیابان طالقانی نور 72 2226040 - شیراز - چهارراه مشیر - بازار کویتی ها نوشیروان نو 31 - - شیراز - میدان فرودگاه هاشمی 40 2225270 - شیراز - خیابان پیروزی - روبروی دبیرستان نمازی هدایت 45 2222663 2240568 شیراز - خیابان هجرت والفجر 38 7292334 - شیراز -خیابان حضرتی وحدت 49 2224508 - شیراز - خیابان 22 بهمن - کوچه شماره 1 وصال 73 2241074 - شیراز - خیابان فردوسی - چهارراه هجرت ولی عصر 75 2226565 - شیراز - خیابان تختی کسری 20 2334957 - شیراز - خیابان زند - ابتدای خ انوری کوروش 92 2221256 2224472 شیراز - دروازه اصفهان - کوچه افراسیابی کیوان 60 2221622 - شیراز - خیابان ناصر خسرو - پشت ارگ یاس 117 2222021 - شیراز - سه راه نمازی و چهارراه مشیری - کوچه 66   منبع سایت شهر داری شیراز

در سمت چپ دروازه قران در رشته کوه شمالی شهر شیراز کوه صبوی یا همان بابا کوهی واقع است.علت گذاردن این نام بر این کوه وجود آرامگاه عارف و بزرگ اواخر قرن چهارم (ه.ق)در دامنه این کوه می باشد.این ارامگاه  در اصل محل کوشه گیری این عارف بوده است.برای رسیدن به آن باید از بلوار جمهوری  مسیر خاکی وسر بالایی را پیش گرفته و به آن ارامگاه رسید.

در آنجا تعدادی اتاق  و یک حوض سنگی که توسط آب  باریکی که از چشمه ای که در همین کوه جاری است پر اب می شود دیده می شود .

در بالای این تفریح گاه ارامگاه بابا کوهی قرار دارد که در سال های اخیر توسط اداره اوقاف  بازسازی شده  است. وجود درختان کهن سال در این مکان  از قدیمی بودن این تفریح گاه خبر می دهد.

مردم شیراز از سال ۴۴٠(ه.ق) به بعد در سرما و گرما این راه گوهستانی را پیموده  و خود را به این مکان می رساندن  و با خواندن شعر های از عرفای بزرگ همچون سعدی ،حافظ و مولوی از آن بزرگان درخواست یاری و کمک می کنند.

ندانی که بابای کوهی چه گفت      به مردی که ناموس را شب نخفت
برو جان بابا در اخلاص پیچ            که نتوانی از خلق بربست هیچ
کسانی که فعلت پسندیده اند             هنوز از تو نقش برون دیده اند
چه قدر آورد بنده حور دیس                  که زیر قبا دارد اندام پیس
نشاید به دستان شدن در بهشت           که بازت رود چادر از روی

شیخ ابو عبدالله بن شیرازی(ابن با کوی)مشهور به بابا کوهی یکی از بزرگان و عرفای اواخر قرن چهارم هجری می باشید.

وی در سال ٣٣٧ (ه.ق) به  دنیا امد و در سال ۴۴٢(ه.ق) در گذشت وی در جوانی در محضر شیخ کبیر(ابو عبدالله خفیف) کسب علوم و عرفان کرد و بعد به خراسان رفت و با شیخ ابو سعید بن ابی الخیر ملاقات و گفتگو های  نمود.وی بعد از چند سال به شیراز بر گشته و گوشه نشینی را در کوه صبوهی(باباکوهی)شمال شهر شیراز برگزید. بعد از گذشت چندین سال  در هم آن جا عمر خود را به پایان برد و همان جا به خاک سپرده شد  .

علت نام گذاری او به بابا بعلت سالک بودنش در عرفان بود و چون در دامنه کوه صبوی زندگی می کرد به بابا کوهی(ابن باکوی) مشهور شد.

اما گروهی بر این اعتقادن که بابا کوهی شاعر از بابا کوهی عارف سوا  بوده و او در سال های بعد بر سر مزار ابن با کویه امد و به گوشه نشینی پرداخته و در همانجا مرده  ومدفون شده است . دیوانش هم به عنوان دیوان بابا کوهی منتشر گردیده است و علت این نظر آن است که علامه قزوینی گفته است قدیمی ترین نسخه این دیوان را در سال١٨٠٨ (ه.ق) یعنی بیش از ۶۵٠ سال بعد از ابن با کویه منتشر شده است که اکنون در موزه بریتانیا نگهداری می شود.

چند عکس دیگر در ادامه مطلب منبع عکس دانش نامه ویکی پدیا

چاه مرتاض علی کمی بالاتر از تخت ضرابی به سوی خاور و در کوه چهل مقام  قرار دارد. برای رفتن  به انجا باید  پلکان  کهوار دید را که از بوستان کوه پایه شروع می شود  را پیمودبعد از رسیدن به گهواره دید(البته به تازگی راه ماشین روی را به این منطقه ایجاد کرده اند) پیاده از طریق راه سنگلاخی در بالای کوه به طرف خاور گهواره دید(گهواره دیو) حرکت کرد  بعد از حدود ٧٠٠ متر به جای زیبا که چاه ای و چند ساختمان قدیمی به سبک معماری صفوییه در ان واقع است می رسید به این منطقه و چاه واقع در ان  چاه مرتاض علی می گویند.

چاه مرتاض علی شامل چندین اتاق و ساختمان است  که با ساروج  ساخته شده است.

در زیر طاق نمای این ساختمان چاه و سر دابه مانندی وجود دارد. که بصورت کژ در دل سنگ کوه ایجاد شده است و داری پله های نا همواره که گذر تاریخ را بخوبی نشان می دهد  و شیبی  تند و دهنه ای تقریبا تنگ  می باشد.در انتهای ان محوطه ای است تقریبا باز   که اب چکی حوض را پر می کند و هوای خنکی دارد .

باستان شناسان می گویند این چاه و ساختمامن های ان از زمان پیش از اسلام بجا مانده است و گویا در ان زمان محل عبادت زرتشتیان بود که بعد از اسلام محرابی به ان اضافه شده است در گذر زمان این مکان به عبادت گاه عرفا و مرتاضان تبدیل شد است و عرفا و مرتاضان بسیاری در این مکان به ریاضت و عبادت خدا مشغول شده اند.

یکی از این مرتاضان مرتاض علی بوده که سالهای زیادی در این مکان به ریاضت و عبادت خدا مشغول بوده. گویند بعد از مرگ پیکر او را در داخل چاه خاک کرده اند و علت نام گذاری این مکان وجود ارامگاه او درون چاه می باشد.

اما گروهی می گویند که این مکان قدم گاه حضرت علی (ع) بوده است و به ان چاه مرتضی علی (ع) می گویند. اما از نظر تاریخی این  فرضیه قابل اثبات نمی باشد و احتمال این جریان بسیار ضعیف می باشد.

یکی از زیبا ترین و کامل ترین حمام های خزینه ای ایران حمام وکیل می باشد.این حمام در جنوب غربی مسجد وکیل واقع شده است. این حمام دارای زیربنای 1350 متر مربع می باشد و از آجر ،آهک،سنگ وساروج ساخته شده است

حمام از سه قسمت رختکن، سالن اصلی حمام و خزینه تشگیل شده است.

یکی از شاهکارهای هنری دوره زندیه در سقف این حمام نهفته می باشد. در سقف این رختکن نقشهای بر جسته ای به وسیله آهک ایجاد شده است که بصورت بسیار زیبا و با ظرافتی هنر مندانه اهک بری شده است که شامل نقش های زیر می باشد:

1 صحنه معراج حضرت رسول(ص)2صحنه سلطان سنجر و پیر زن3 صحنه دیدار شیرین و فرهاد 4 صحنه دیدار بیژن و منیژه 5 صحنه به چاه انداختن یوسف (ع)(این صحنه بر روی تاقهایی است که از درگاه وردی وارد رختکن می شود)6 صحنه عشق بازی شیخ صنعان ودختر نصرانی 7 صحنه قر بانی کردن حضرت اسماعیل(ع) توسط حضرت ابراهیم (ع) 8 صحنه شستسوی شیرین در چشمه9 شمایل حضرت علی (ع) و ذوالفقار ایشان 10 صحنه بیرون اوردن یوسف(ع) از چاه

در سالن اصلی آن چهار ستون سنگی یک تکه و سقفی طاق مانند است که دارای نور گیر هایی برای روشنایی سالن می باشد

خزینه حمام هم شامل استخر آب سرد ، استخر اب گرم و استخر آب ولرم می باشد