شیراز

شهر راز_شهر باغ_شهر شعر_شهر بهار

ارگ کریمخانی
ساعت ٧:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۳/۱  کلمات کلیدی: ارگ کریمخانی ، شیراز ، بافت قدیمی شیراز ، shiraz

در مرکز شهر شیراز قلعه ای بزرگ و چهار گوشی که روی بدنه بیرونی دیوارها و چهار برج آن نقش و نگارهایی ساده و زیبای بوسیله اجر به ارتفاع حدودا 15 متر پدید امده که نظر هر بینده ای را به خود جلب می کند.این ساختمان زیبای اجری که با عظمت در کنار میدان شهدا(شهرداری) ایستاده است ارگ کریمخانی است.محل زندگی خان زند وخاندان زند.ارگ دارای چهار برج می باشد که ارتفاع برج ها از دیوار ارگ بلند تر است.لازم به ذکر است برج جنوب خاوری بعلت نشست کژ شد.

در ورودی  ارگ که دری چوبی ساخته خاندان قدرت است در سمت خاوری ساختمان واقع شده است در بالای در وردی نقاشی بروی کاشی هفت رنگ وجود دارد که کشته شدن دیو سپید به دست رستم دستان را نشان می دهد.

حیاط ارگ به شگل مستطیل دارای درازای 120 متر در پهنای 100 متر می باشد.در اطراف و میانه آن حوض های بزرگی با آبنما های زیبا به چشم می خورد.درختان نارنجی که در حیاط دیده می شود دارای عمری داراز می باشند که بعضی از آنها بیش از 200 سال عمر دارند.ودرفصل بهار با شگوفه های بهار نارنج عطر وفضای دلنشین به حیاط ارگ می دهند.

ارگ دارای سه شاه نشین در سمت های باختری، جنوب و شمال می باشد.شاه نشین شمالی مخصوص زمستان می باشد و شاه نشین باختری مخصوص بهار و شاه نشین جنوبی مخصوص فصل تابستان می باشد.در دوسمت و پشت هر شاه نشین اتاقها وایوان هایی قرار دارد.

در سمت باختری ارگ تالار اصلی و منزل رسمی واستراحتگاه کریمخان زند قرار داشته است.تالاری که فعلا دوستون چوبی بلند در جلو آن وجود دارد که در زمان کریم خان دارای دوستون سنگی یک پارچه بوده است که اغا محمد خان قاجار این دوستون را برای ساخت کاخ گلستان به تهران منتقل کرده و به جای آن این دو ستون چوبی را کار گذاشته است.

در سمت خاوری ارگ در ورودی ارگ قرار دارد.این قسمت تنها قسمتی است که در آن تالاری ایجاد نشده است.در این قسمت دیواری بلند وجود دارد که بین این دیوار و دیوار خارجی ارگ فاصله ای به اندازه دالان ورودی ارگ را بوجود اورد. که در این فاصله چند ساختمان وجود دارد.در شمال این دالان حیاطی کوچک وجود دارد که در گذشته دارای چند اتاق بوده است.این اتاق ها مقر و منزل خدمتگذاران و نگهبانان ارگ بوده است ولی در حال حاضر این حیاط متروک می باشد.

در جنوب دالان حمام خصوصی ارگ قرار دارد و برای رفتن به داخل آن باید از دری که در جنوب خاوری قرار دارد استفاد کرد. حمام از سه قسمت تشگیل شده است رختکن ،سالن و خزینه(دو خزینه وجود دارد که یکی از دیگری کوچک تر می باشد)تشگیل شده است.آب حمام از حوض که در پشت بام حمام بوده است تامین می شده است. وجود این حمام در قسمت جنوب خاوری باعث نشست برج این قسمت ارگ و کژ شدن این برج شده است.

ارگ کریم خانی ساختمانی مجلل است که اتاق های آن با نقاشی های زیبای تزیین شده است.اما از سال1315تا1345به عنوان زندان شهربانی مورد استفاده قرار گرفته . که باعث شد همه آثار نقاشی ها ومقرنس کارهای آن با گچ پوشیده و دود گرفته شود.بیشتر اتاق ها و تالارهای آن با سقف کاذب ودیوارهای به صورت سلول های کوچکی در آمد.بخاطر همین موضوع مردم شیراز به ارگ کریم خانی زندان کریم خان هم می گویند. هم اکنون بسیاری از اتاقها وتالارهای ان مرمت شده که نمونه ای از معماری زیبای دوران زندی را نشان می دهد